Durf weer vijanden maken

De provincie ligt al een tijdje onder vuur. Ook in de vorige Vlaamse regeerperiode werden een aantal bevoegdheden van de provincies afgepakt, vooral op persoonsgebonden thema’s zoals welzijn. Er werden, onder andere, een aantal dubbelsubsidiëringen afgeschaft. Heel terecht, want met een subsidiepercentage vanuit Vlaanderen, en daar nog een schepje bovenop van de provincie, creëer je geen meerwaarde, enkel dubbel werk. In deze legislatuur wordt nog een stap verder gezet. Het is een publiek geheim dat de grootste regeringspartij, de NVA, de provincies liefst zou afschaffen. Voor de CD&V is het nog een van hun machtsbastions, dus daar zitten de verdedigers van die structuren. Dit zorgt voor een halfslachtig compromis dat eigenlijk voor niemand goed is en bij de uitvoering dan ook op heel wat obstakels botst, maar daarover gaat dit stukje niet. Wel over hoe de provincie met deze situatie omgaat.

De provincie is zich uiteraard bewust van zijn situatie en kijkt niet lijdzaam toe. Met onder andere een aantal cadeaus voor de gemeentes proberen ze daar beleidsmakers op lokaal en Vlaams niveau positiever naar de provincie te laten kijken. Sinterklaas spelen naar de lokale besturen toe was in het verleden al een rol die de provincie graag opnam en het is geen toeval dat daar veel lokale schepenen en burgemeesters zitten. Maar al te graag proberen ze het provinciale manna naar de eigen gemeente te krijgen.

Door die discussie wordt dit wat structureler aangepakt. Een mooi voorbeeld daarvan is de overname van het beheer van de waterlopen 3e categorie (ik bespaar je de technische definitie daarvan), waarvan het beheer vroeger moest uitgevoerd en betaald worden door de gemeente. Een kostenbesparing voor de gemeentes, die financieel onder druk staan en dit aanbod dus uiteraard massaal accepteerden. En daar zijn ook wel goede argumenten voor: waterbeheer moet integraal bekeken worden, water stopt niet aan de gemeentegrenzen, de klimaatverandering vergroot de uitdaging op dat vlak, een grotere schaalgrootte kan de efficiëntie verhogen, en niet alle gemeentes hebben de knowhow in huis om dit professioneel en structureel aan te pakken. Groen staat dan ook achter deze keuze. Maar is het natuurlijk ook een manier om je eigen bevoegdheden op te krikken, de impact van je verdwijnen te vergroten en een poging om meer vrienden te maken. Want als wij vanuit Groen met dezelfde argumenten de rol van polderbesturen in het debat brengen (die in de polderstreek ook aan waterbeheer doen), dan is de provincie er voorstander van om die structuren te laten bestaan. Voel je niet schuldig als je niet weet wat polderbesturen zijn. Je bent zeker niet alleen, en dat zal allicht de reden zijn waarom dit wat minder sexy is om over te discussiëren. Bovendien zou je daar ook geen vriendschap mee oogsten, maar eerder ‘vijanden’ en negatieve commentaar in de pers. En dat probeert de provincie in hun huidige situatie te vermijden.

Dat kan geïllustreerd worden met een voorbeeld uit een heel andere branche: cultuur. Het driejaarlijkse kunstenfestival Beaufort oogstte de voorbij zomer heel wat negatieve commentaar bij de gemeentes. Een nieuw, minder evident concept, maar belangrijker nog: niet nagekomen afspraken en vooral een gebrekkige communicatie. Zo’n discussie kan de onder vuur liggende provincie missen als kiespijn. En dus is het wellicht geen toeval dat de kustgemeentes voor hun deelname aan Beaufort maar 20.000 in plaats van de afgesproken 40.000 euro moeten betalen. Naast de brave gemeentes waren er ook enkele die nog niet het volledige bedrag betaald werden. Raad eens wat het laagste bedrag was? Correct, door de gemeentes maar 20.000 euro te laten betalen, mag de provincie (behalve bij de ene gemeente die nog maar de helft van het afgesproken bedrag betaalde) overal geld teruggeven en moet er niets opgeëisd worden. De bevoegde deputé heeft in alle discussies in de raad en de commissies de aanpak van de provincie verdedigd, maar dat valt niet af te leiden uit deze beslissing. ‘Geen negatieve sfeer creëren’ lijkt mij hier een heel belangrijke afweging. En hoe sterk sta je dan als overheidsniveau, vraag ik me af. Stel je je niet veel te kwetsbaar op? Hoe objectief kunnen je afwegingen nog zijn? Verdedig je de belangen van de West-Vlaming, of van het provinciebestuur?

Groen pleit voor het vervangen van provincies door stads- en streekgewesten. Maar zolang de provincie bestaat mag en moet het een sterk overheidsniveau zijn. Daarom is mijn wens voor de provincie dit jaar: durf weer tegen de haren instrijken. Durf te staan voor je eigen beleid, ook als je daarmee onder vuur ligt. In de titel is de wens wat provocerender geformuleerd, een beetje overdreven, met de bedoeling om je te prikkelen dit stukje ook te lezen. Als je tot hier bent geraakt, is dat dan ook gelukt…

Advertenties