Fact check: 4 ‘Trump’-uitspraken in 1 persbericht

Fact checks zijn tegenwoordig in de mode, met dank aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Spijtig genoeg is het soms nodig om politieke uitspraken aan een fact check te onderwerpen. In Vlaanderen bakken we het gelukkig nog bijlange niet zo bruin als in Amerika. Maar bij het persbericht van minister Homans over de afslanking van de provincies kon ik het toch niet laten om in mijn pen te kruipen om even de puntjes op de i te zetten. In politiek speelt altijd perceptie mee, maar hier neemt de NVA toch wel erg een loopje met de waarheid.

Het volledige persbericht vind je via deze link: www.liesbethhomans.be/nieuws/vlaams-parlement-keurt-afslanking-provincies-goed

  1. “De persoonsgebonden en culturele aangelegenheden (zoals Welzijn, Jeugd, Cultuur en Sport) zullen samen met de middelen,  het personeel en de infrastructuur dan ook overgeheveld worden van de provincies naar de lokale besturen en/of de Vlaamse overheid.”

De minister neemt hier haar intenties voor de werkelijkheid. Maar tussen theorie en praktijk is een groot verschil. Er worden inderdaad bevoegdheden overgeheveld natuurlijk, maar er zitten ook heel wat onlogische zaken in. De provincie mag geen sportbeleid meer voeren, maar het provinciaal zwembad in Brugge en de duiktank van Transfo in Zwevegem blijven wel provinciaal. De provincie mag geen cultuurbeleid meer voeren, maar cultuurcentrum De Warande in Turnhout blijft wel provinciaal. De Vlaamse regering had duidelijk de goesting van de lokale besturen overschat om provinciale infrastructuur over te nemen (en waarom zouden ze ook?). Vlaanderen heeft vervolgens nagelaten om de daad bij het woord te voegen en dan maar zelf die instellingen uit te baten. Het zou geld kosten, nietwaar? De zin starten met ‘Sommige’ in plaats van ‘De’ zou dichter bij de waarheid geweest zijn.

  1. “Het was voor mij van absoluut belang dat de afslanking van de operatie  niet tot een belastingverhoging zou leiden”, benadrukt de Vlaamse politica. “Niemand zal dus een euro meer aan belastingen betalen.”

Deze vind ik persoonlijk de strafste. De Vlaamse regering had de bedoeling om de provincie geen opcentiemen op de onroerende voorheffing meer te laten innen, maar een dotatie te geven. Ze moest daar van af stappen omdat dit geen bevoegdheid is van Vlaanderen. Plan B was om die vorm van belastingen in hoogte te beperken, maar ook dat kon volgens de Raad van State maar tijdelijk. Vanaf 2022 kunnen provincies opnieuw belastingen verhogen zoals ze zelf willen. De hervorming gaat in vanaf aanslagjaar 2018, dus het gaat over een periode van 5 jaar. Ergens in deze zin zou dus ‘tot 2022’ moeten staan. En dan nog, want provincies die een forfaitaire belasting op gezinnen en/of bedrijven heffen (allemaal behalve Vlaams-brabant) kunnen die wel verhogen als ze vinden dat ze centen tekort hebben. Maar minister Homans troost zich wellicht met de gedachte dat dit dan in de volgende legislatuur is en politiek gezien dus een eeuwigheid. En dan nog, want provincies die een forfaitaire belasting op gezinnen en/of bedrijven heffen (allemaal behalve Vlaams-brabant) kunnen die wel verhogen als ze vinden dat ze centen tekort hebben.

  1. “De afslanking van de provincies is een gedragen akkoord omdat wij hebben gekozen voor de piste van onderhandelingen en overleg.”

Dit is zelfs bijna grappig. Inderdaad, er zijn onderhandelingen en overleg geweest. Maar onderhandelen met het mes op de keel is niet echt een comfortabele positie. Erger voorkomen was wellicht de belangrijkste reden waarom de provincies zich inschikkelijk in de onderhandelingen opgesteld hebben. De ergernissen van de provincies omwille van tegenstrijdigheden tussen minister Homans en de vakministers, de vele lijsten met informatie die in een steeds andere vorm moest aangeleverd worden en dan toch niet gebruikt werd, de onhaalbare timing met die aanpak (die uiteindelijk leidde tot een jaar uitstel en heel wat verloren voorbereidingswerk en herinvoeren van reeds afgeschafte zaken bij de provincies), van overleg over provinciale instellingen zonder dat de provincies hierin zelf betrokken zijn,… zijn talrijk. Het resultaat dan een gedragen akkoord noemen, is wel erg kort door de bocht. Het is een publiek geheim dat meerderheidspartij CD&V, waarvoor de provincies nog een machtsbastion vormen, niet erg happy is met dit verhaal. En dan heb ik het nog niet over de Vlaamse oppositiepartijen.

  1. “Ik ben er bovendien van overtuigd dat de afslanking zal leiden tot een betere en efficiëntere dienstverlening naar de burger toe.”

Toegegeven, dit 4e voorbeeld kan je misschien niet echt onder ‘feiten’ catalogeren, gezien het hier eerder over een mening dan over een objectief gegeven gaat. Maar toch, er zijn voldoende redenen om aan te nemen dat deze uitspraak niet terecht zal blijken te zijn. Reeds van in het begin wees Groen op het risico dat tal van initiatieven die de provincie nu steunt tussen wal en schip dreigen te vallen: te klein voor Vlaanderen, te groot voor 1 gemeente. Het hele proces heeft tot nu toe geen enkele reden gegeven om ons op dat vlak gerust te stellen. Zelfs voor erg succesvolle culturele initiatieven als het West-Vlaamse ‘Buren bij kunstenaars’ – voor tal van (amateur)kunstenaars en kunstliefhebbers hét hoogtepunt van het jaar – is de toekomst nog erg onzeker. De NVA zal het misschien niet erg vinden dat een reeks sociale of culturele initiatieven deze afslanking niet overleven. Maar dan kan je moeilijk van een ‘betere’ dienstverlening spreken.

Met Donald Trump wil ik minister Homans nog niet vergelijken, maar een fact check overleeft ze toch niet.

Advertenties